| Terwijl de USA en Israël oorlog voeren tegen Iran vermeldt Donald Trump in een persconferentie dat ‘A friendly take over may not be a friendly take over’ in Cuba. Laat ik Trump daarop ernstig nemen. Cuba zit aan de grond. Er is weinig hulp meer van Rusland sinds lang, geen hulp meer van Iran nu Iran in een oorlog verwikkeld is met Israël en de USA. En er zijn handelsblokkades. Het risico op een ‘takeover’ is aanwezig. Hoe kan die situatie bekeken worden vanuit verschillende standpunten door de USA? | In deze bijdrage geef ik mijn eigen mening, niet die van enige organisatie. |
Auteur: Manu Steens
Inhoudsopgave
Context
Wie zijn de actors die recent het nieuws mee bepalen die betrokken zijn met de USA? De actors in dit verhaal zijn Cuba en de USA, landen die geïnteresseerde partijen kunnen zijn, zijn Rusland, Iran, China.
Hoe kan de USA Cuba ‘veroveren’? Dat kan door een ‘friendly takeover’ of een ‘niet zo friendly takeover’ zoals Donald Trump het zelf vermeldt. Een meer bedreigende manier van spreken heeft hij op deze video.
Wat zijn de interesses van de USA in Cuba?
Wat is het niet
Cuba heeft enkele olievelden aan land en offshore, maar de dagelijkse nood overtreft in zeer ruime mate de dagelijkse productie. Het is dus afhankelijk van import.
Cuba heeft een dictatuur, in die zin dat het een een-partij staat is die lang afhankelijk was van Rusland en is dat nog steeds. Recent herbevestigden China en Rusland hun commitment aan Cuba. Tot recent was Cuba afhankelijk van hulp van Iran.
Dus economisch is Cuba een kleine speler, met verschillende afhankelijkheden. Het deed dan ook geen vlieg kwaad op geopolitiek vlak.
Militaire interesse
Maar ooit was er de ‘Cuban missile crisis’. Die crisis was belangrijk, omdat Russische raketten in de achtertuin van de USA zouden komen te staan.
En ziedaar de i.m.h.o. nieuwe interesse van de USA: voor de zekerheid toch beter de achtertuin veilig stellen? Want misschien komen er geen ballistische raketten, maar drones zouden ook een gevaar kunnen betekenen, en die zijn gemakkelijker binnen in Cuba te smokkelen. Of het land zou er zelf kunnen produceren. Het is dus in het belang van de USA om het regime, voor alle zekerheid, te vervangen door een gewenst democratisch regime, dat deze bedreiging niet stelt.
Nu wil Trump dus een val van het regime versnellen met een mogelijke ‘friendly takeover’ in plaats van door de economische druk die op Cuba weegt. Vanwege een mogelijke militaire bedreiging door de geologische ligging van het eiland. Maar misschien ook omdat de oefeningen met de NAVO in Europa hebben aangetoond dat de NAVO niet echt klaar is voor een drone-oorlog. (Defense News, 23° Februari 2026) Dus zolang er vermoed wordt dat er geen grote stock aan militaire drones op het eiland aanwezig zijn, is het de moment om met beter gekende technieken de machtswissel te laten plaatshebben. Er snel genoeg bij zijn is dus een van de boodschappen.
De interesse van de USA in Cuba is dus i.m.h.o. nog steeds die van het counteren van een militaire dreiging.
Analyse betreffende de takeover: “decision significance comparison”
Welke soorten ‘not so friendly takeover’ zijn er in principe mogelijk op Cuba, en hoe kunnen we daarnaar kijken?
De fundamentele onzekerheid is of Cuba op korte termijn een militaire dreiging wordt. De opties tegen het regime zijn strengere sancties, indirecte regimewijziging of directe regimewijziging.
| Cuba is een militaire bedreiging (al dan niet via haar bondgenoten) | Cuba is geen militaire bedreiging | |
| Strengere sancties | Strengere sancties en militaire dreiging | Strengere sancties en geen militaire dreiging |
| Indirecte regimewijziging (support van een poging tot staatsgreep) | Indirecte actie en militaire dreiging | Indirecte actie en geen militaire dreiging |
| Directe regime wijziging (invasie en bezetting) | Directe actie en militaire dreiging | Directe actie en geen militaire dreiging |
Strengere sancties zijn lopende, maar militaire interventie is meer aan de orde als we Donald Trump ernstig nemen.
Voor elke overblijvend scenario, de indirecte regimewijziging en de directe regimewijziging, maken we de volgende cases: (definities volgens ‘Reasoning for Intelligence Analysts’ van Noel Hendrickson)
- Dominante optie: we maken voor elke beslissing de beste case voor hoe en waarom het als optie beter is dan zijn alternatieven, ‘no matter what’.
- Maximin optie: we maken voor elke optie de beste case voor hoe en waarom de ergste outcome een betere outcome is dan de ergste outcome van zijn alternatieven. Het heeft de ‘beste van de ergste outcomes’.
- Maximax optie: we maken voor elke optie de beste case voor hoe en waarom de beste outcome een betere outcome is dan de beste outcome van zijn alternatieven. Het heeft de ‘beste van de beste outcomes’
- Minimax optie: we maken voor elke optie de beste case voor hoe en waarom de beslissing het minste spijt creëert over ‘wat had kunnen zijn’ indien een alternatief was gekozen.
Indirecte regimewijziging
Dominante Optie
Wat ook de militaire bedreiging van Cuba zou zijn, de militaire bedreiging zou weggenomen worden door een luchtaanval op militaire sites als een ondersteuning van een staatsgreep. De meeste van de USA militaire middelen blijven ongebruikt, wat een grote toekomstige flexibiliteit garandeert.
Maximin optie
Zelfs al was Cuba militair geen bedreiging, ook niet op termijn, en er is een poging van staatsgreep, dan is er tenminste de kans dat het regime wordt uitgeschakeld dankzij een luchtaanval op militaire sites, en naar de toekomst omzeilt het een militaire dreiging zonder een invasie en zonder bezetting.
Maximax optie
Indien Cuba een militaire bedreiging inhoudt en er is een poging tot staatgreep wordt met een ondersteuning door een uitschakeling van militaire sites door een luchtaanval een belangrijke militaire dreiging afgewend zonder invasie en zonder bezetting.
Minimax
Indien Cuba geen militaire sites van betekenis heeft en geen belangrijke militaire bedreiging is en een poging tot staatsgreep wordt ondernomen terwijl niet alle ‘te verrechtvaardigen andere sancties’ genomen werden, dan toch is naar de toekomst toe Cuba geen militaire bedreiging van betekenis meer. De capaciteit ertoe is vernietigd zonder invasie, zonder bezetting.
Directe regimewijziging
Dominante Optie
Wat ook de militaire bedreiging van Cuba was, het regime zal verwijderd worden uit haar macht en een USA-vriendelijk regime zal worden aan de macht gebracht, onder invloed van de USA.
Maximin optie
Zelfs al was Cuba geen militaire bedreiging, en er was geen echte basis voor een invasie of bezetting, dan is tenminste het vijandige regime uit de macht ontheven en krijgt het land een eerlijke kans op een democratie.
Maximax optie
Indien Cuba een militaire bedreiging is, en er heeft een invasie plaats met een bezetting, dan is de actie bewezen als ‘verrechtvaardigd’ en is een bedreiging voor de USA verwijderd. Het land wordt omgevormd tot een bondgenoot. De actie stuurt met de situatie een sterke waarschuwing aan landen in de regio over een militaire bedreiging te zijn voor de USA.
Minimax
Indien Cuba geen militaire bedreiging was en er heeft wel een invasie plaats, terwijl niet alle ‘andere te verrechtvaardigen sancties’ getroffen werden, dan nog steeds is het regime uit haar macht gezet en krijgt het land een eerlijke kans op een democratie.
Conclusie
Als deze types van verrechtvaardigingen voor een ‘takeover’ de overhand halen, wat ook de uitslag van de oorlog tussen de USA en Iran en als bovendien Donald Trump nog aan de macht is, is een van beide scenario’s voor een ‘not so friendly takeover’ realistisch te noemen.
Veel zal afhangen van de populatie van Cuba en het gedrag en de beslissingen van de twee regimes of het een ‘friendly takeover’ wordt of niet.
Tenslotte heeft ook de USA baat bij een ‘friendly takeover’.