Draagvlak bij provinciale maatregelen bij Covid – een case

Auteur: Manu Steens

Corona-tijden zijn speciale tijden. Dat kan nu niemand meer ontkennen, behalve eventuele geheel-ontkenners. En in het Engels zegt men: “Desperate times call for desperate measures” (uitspraak toegeschreven aan Hippocrates). Wanneer men dit zegt, bedoelt men dat acties die extreme lijken onder normale omstandigheden gepast (kunnen) zijn ten tijde van tegenspoed en rampspoed.

Het venijn hiervan zit hem echter in het woordje “kunnen” dat ik er bij gezet heb. Ook ten tijde van rampspoed heeft men immers nood aan draagvlak. En hoe meten we draagvlak? Ik schreef reeds eerder over een tool dat ik creëerde om een visuele inschatting te maken van draagvlak bij acties door overheden, namelijk bij de GDPR en bij de Brexit.

Zie ook: https://emannuel.nl/artikels/risicomanagement-strikt-genomen-succesfactoren-van-gedragenheid/

Dat waren echter slechts twee gevallen, nu probeer ik dus de (inmiddels aangepaste) tool uit op maatregelen voor de bevolking van provincie Antwerpen. Eigenlijk is het van bij het begin al fout wat ik doe, want voor een evenwichtig antwoord zou ik een bevraging moeten doen onder een relevant aantal burgers. Maar ik omzeil deze fout door te vermelden dat dit hier dus om mijn mening gaat, een persoonlijke inschatting van de situatie. Aan de hand van indicatoren die ik creëerde op basis van andere casussen. Dat vermoeden ziet er als volgt uit:

Legitimiteit: De provincie Antwerpen maakt gebruik van de wetgeving en werkt daarmee samen met juristen van verschillende overheidsinstanties. De legitimiteit van een aantal acties wordt betwist, maar de klachten lijken momenteel alsnog niet van het zware kaliber en lijken weerlegbaar. Score: +

Samenhang van de doelgroep door nabijheid van het issue bij de doelgroep: De acties worden sterk gevoeld door de bevolking. Mensen stellen zich de vraag of dat verbod op funshoppen wel echt moet, want shoppen moet toch plezant blijven… In het straatbeeld vang ik her en der verzuchtingen op. Maar de meesten lijken er het hunne van te denken wanneer iemand zijn masker op de bus niet zomaar opzet, maar er wordt niemand door medeburgers terechtgewezen wanneer hij/zij buiten de schreef gaat: dat blijft een zaak voor de ordediensten. Score: o

Doeltreffendheid: Met de laatste resultaten dag aan dag bekeken, lijkt het de goede kant uit te gaan in de ziekenhuizen van Antwerpen. Ook het feit dat de hele provincie de maatregelen grotendeels dezelfde zijn, lijkt mensenverschuivingen te voorkomen. Alsook de potentiële besmettingen daardoor. Score: een voorzichtige + onder voorbehoud dat de trend zich doorzet.

Doelgerichtheid: Er zijn natuurlijk geheel-ontkenners die zelfs het bestaan van covid-19 zelf ontkennen. Verder zijn er macho’s die het advies van de elleboogstoot niet ernstig nemen, en persé een hand willen geven. Zo blijken er verder ook vrij veel Bart De Wever’s te gaan eten in de restaurants en tavernes. Het merendeel van de bevolking neemt echter de maatregelen wel ernstig. Maar maatregelen als testen en tracing, daar wordt wel verder aan gefinetuned. Maar wordt er meer verkend dan het afdwingen van de regels, of komen er ook alternatieve pistes? Score: o.

Doelmatigheid: Het PCC Antwerpen (Provinciaal Crisis Centrum) draait op zeer flexibele mensen, en ook de bevolking heeft zich voor het grootste deel van een flexibele kant laten zien. Zo bijvoorbeeld was er de gevoelsmatige drang bij de burger om een mondmasker te willen dragen, ondanks oorspronkelijke ontrading. Nu wordt in heel de provincie een mondmasker verplicht, en de burgers zijn akkoord. Score: +

Doorzettingsvermogen: Het team van het PCC Antwerpen ‘gaat er voor’. De leden dragen zelf topics aan, en geven vrijuit hun mening. Dit criterium is moeilijker te beoordelen voor de burgers. Maar bij de minste verzwakking van de maatregelen, werd bij het geven van een vinger een hele hand genomen. Daardoor, door té sociaal te willen zijn als één van de factoren, zou het kunnen dat deze heropflakkering mee in de hand werd gewerkt. Score: –

Leiderschap: De mensen zouden moeten opkijken naar experten. En er worden wel degelijk veel (types van) experten betrokken. Niet alleen masters in hun veld, maar topmensen van universiteiten. Sommigen van hen zijn voor een deel van de burgers verbrand, maar dezelfde burgers lijken uit te kijken naar wie ze dan wél als expert willen vertrouwen. Verder wordt er gekeken naar de gouverneur zelf: af te wachten hoe zij uit deze strijd zal komen. Score: ++

Geïnternaliseerd: Er zijn zaken die in het verleden aangetoond zijn dat ze al werken. Is de burger echter gemotiveerd om de maatregelen na te leven of gaan er snel achterpoortjes gezocht worden bij de nieuwe maatregelen? Dat is nog onduidelijk op dit moment. Daarom laat ik deze score open: blanco.

Reputatie: De vraag hier is of de burgers het als goed of kwaad voelen in deze situatie, in al hun aspecten en of ze zich er op individueel vlak iets van aantrekken. Ook dat lijkt me onduidelijk op dit moment. Daarom laat ik deze score blanco.

Samengevat ziet de score in de tool er dan als volgt uit:

Conclusie: naar mijn gevoel is de situatie grotendeels gedragen door de bevolking in Antwerpen, al kan veel afhangen van de resultaten de komende weken, en moet de situatie sowieso herbekeken worden na de periode van 4 weken die vooropgesteld werden, of na ernstige ingrepen die zich nog zouden opdringen.

Manu Steens

Manu werkt bij de Vlaamse Overheid in risicomanagement en Business Continuity Management. Op deze website deelt hij zijn eigen mening over deze en aanverwante vakgebieden.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Recent Posts